Ekspozycja jest opowieścią o pasji, pamięci i edukacji – o tym, jak szkoły mogą stać się prawdziwym skarbcem historii, kultury i wiedzy o świecie. Prezentowane na niej zbiory gromadzone były przez dziesięciolecia w dwóch bolesławieckich placówkach oświatowych:

- dawnej Szkole Podstawowej nr 8 im. Bojowników o Wolność i Demokrację (obecnie Szkoła Podstawowa nr 2 im. Orła Białego),

- dawnym II Prywatnym Gimnazjum im. kpt. K. Baranowskiego w Bolesławcu.

Obie kolekcje – unikalne i niezwykłe – powstały dzięki zaangażowaniu nauczycieli, uczniów, rodziców oraz przyjaciół szkół, we współpracy z ludźmi morza, artystami i pasjonatami z całego świata. Z inicjatywy Ireny Sikory-Kołodyńskiej, dyrektor SP nr 2 oraz Marii Czyżowicz, dyrektor dawnego II PG, w latach 2025-2026 zostały one przekazane do zbiorów Muzeum Ceramiki w Bolesławcu.

Zbiory dawnej Szkoły Podstawowej nr 8 obejmowały obiekty i materiały związane z morzem, historią lokalną, górnictwem miedzi, sztuką, etnografią i rzemiosłem. Poszczególne kolekcje gromadzono, z inspiracji Pawła Śliwko, począwszy od 1972 r., w oparciu o dary przekazywane przez Bolesławian oraz osoby z Polski i z zagranicy. W szkole utworzono: Izbę Pamięci Narodowej, Muzeum Morskie, Muzeum Górnicze, Klub Neptuna, Muzeum Antarktydy, Izbę Kaszubską oraz różnorodne sale tematyczne – Hinduską, Indonezyjską, Bolesławiecką, Ludową, Leśną. Powstały też zgodne z ówcześnie obowiązującą ideologią Sale Przyjaźni: Radziecka, Niemiecka i Jugosłowiańska. Legendarne Muzeum Morskie było jednym z najważniejszych wątków ekspozycji, przez lata funkcjonującym w przestrzeni szkolnej. To właśnie ono sprawiło, że w Bolesławcu – mieście oddalonym niemal 400 km od wybrzeża – można było zetknąć się z autentycznym światem oceanów. W czasach, gdy wyjazdy do krajów pozaeuropejskich dla zdecydowanej większości społeczeństwa były nierealnym marzeniem Bolesławianie mogli zobaczyć egzotyczne okazy fauny i flory morskiej: koralowce, muszle, rozgwiazdy i inne zwierzęta wodne. Mogli też „dotknąć” tajemniczego świata dalekich podróży morskich, podziwiając modele statków oceanicznych, mundury marynarskie, bandery czy elementy wyposażenia okrętowego. W szkole prezentowano też eksponaty, związane z historią żeglugi i techniki morskiej. Są wśród nich koła, ratunkowe z polskich statków handlowych i rybackich, dzwony okrętowe, kompas magnetyczny czy elektromechaniczne urządzenia nawigacyjne, które przed erą komputerów pełniły funkcję „mózgu statku”. Te sprzęty i urządzenia opisał Jacek Pietraszkiewicz, związany z Uniwersytetem Morskim w Gdyni i prezes firmy NavSim Polska Sp. z o.o., co  pozwoliło dowiedzieć się więcej, jak wyglądała nawigacja i życie na morzu w XX wieku.

Interesującą kolekcję związaną z żeglarstwem posiadało także II Prywatne Gimnazjum im. Krzysztofa Baranowskiego w Bolesławcu, założone w 2009 r. przez wielkiego miłośnika żeglarstwa Zdzisława Czyżowicza. W szkole, działającej do 2019 r., prezentowano obrazy i grafiki o tematyce marynistycznej, modele żaglowców, dawne mapy oraz bogate kolekcje muszli. Nieocenionej pomocy w opisanie obiektów i ich aranżację udzielił Darek Rataj, retman Hufca ZHP Bolesławiec. Obiekty te tworzą kolejny moduł ekspozycji w Muzeum Ceramiki.

Ekspozycja przybliża również inne niezwykłe inicjatywy wystawiennicze, zrealizowane w Szkole Podstawowej nr 8. Zbiory Izby Pamięci Narodowej pełne były pamiątek związanych z historią Polski, walką o niepodległość i doświadczeniem wojny: dokumentów, fotografii, odznaczeń, a także przedmiotów codziennego użytku, które przetrwały najtrudniejsze czasy. Równie interesująca jest kolekcja Muzeum Górniczego im. Alfreda Cholewiaka, prezentująca świat kopalni z narzędziami, lampami, minerałami i rekonstrukcją przestrzeni górniczej. Z kolei Galeria Malarstwa i Grafiki Współczesnej przypomina o roli sztuki w edukacji i pokazuje, jak szkolne korytarze mogą stać się przestrzenią kontaktu z prawdziwą twórczością artystyczną. Ważnym elementem wystawy są także zbiory etnograficzne z Afryki i Azji – pełne barwnych, egzotycznych przedmiotów, które trafiały do szkół dzięki podróżnikom i marynarzom. To dowód na to, że edukacja może przekraczać granice i łączyć kultury, stając się uniwersalnym językiem współczesnej kultury.

W prace przy powstaniu ekspozycji „W naszych szkołach szumi morze” zaangażowali się także członkowie Yacht Club Bolesławiec. Dzięki  zaangażowaniu tak wielu osób powstała nie tylko prezentacja eksponatów, lecz udało się stworzyć opowieść o ludziach – o ich pasji, zaangażowaniu i wierze w to, że szkoła może być miejscem odkrywania świata. To także refleksja nad tym, jak wielką wartość mają lokalne inicjatywy i jak ważne jest ich zachowanie dla przyszłych pokoleń.

Na wernisaż wystawy zapraszają:

  • dyrektor Muzeum Ceramiki w Bolesławcu – Anna Bober-Tubaj
  • dyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 im. Orła Białego – Irena Sikora-Kołodyńska
  • dyrektor dawnego II Prywatnego Gimnazjum im. kpt. K. Baranowskiego – Maria Czyżowicz

Organizatorami wystawy są: Gmina Miejska Bolesławiec, Muzeum Ceramiki w Bolesławcu, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Orła Białego, dawne II Prywatne Gimnazjum im. kpt. K. Baranowskiego oraz Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Matejki.

Patronat nad wydarzeniem objęli: Yacht Club Bolesławiec, Retmanat Drużyn Wodnych Hufca ZHP Bolesławiec oraz NavSim Polska.

Zapraszamy serdecznie do wspólnego odkrywania niezwykłej historii, w której szkoła staje się portem, a każdy eksponat – opowieścią o świecie. Zapraszamy w fascynującą podróż przez oceany i kontynenty, która zaczynała się… w szkolnych klasach, a która teraz jest odtwarzana we wnętrzach muzealnych. A w przyszłości z wielką przyjemnością włączymy się w projekt zainicjowany przez Annę Lasotę i Darka Rataja poświęcony Muzeum Morskiemu w Szkole Podstawowej nr 4 w Bolesławcu.